fietsrijschool mej. Schakel, Muidergracht, Amsterdam

Nederlandse merken
Plaats reactie
Leon
Bromfiets Koning
Bromfiets Koning
Berichten: 1278
Lid geworden op: 19 nov 2010, 13:42
extra info: Ik sponsor oudebrommers.nl

fietsrijschool mej. Schakel, Muidergracht, Amsterdam

Bericht door Leon » 01 aug 2022, 14:49

Zou mej. Schakel en haar vader Cornelis Schakel, familie zijn van Dirk Schakel, oprichter van de Sparta rijwiel en motorfiets fabriek?

Mej. Schakel, rijschool voor fietsers

Fietsen moest geleerd worden; je kon er maar niet zo mee beginnen; vooral in de steden, waar de vélocipèdes sterk de aan¬dacht trokken kon je niet maar zo, zonder enige voorbereiding en oefening met een dergelijke machine op de straat verschijnen. In Engeland had men dit probleem al onderkend; reeds in 1818 opende de wagenmaker Dennis Johnson, die ijzeren loopfietsen vervaardigde onder de merknaam pedestrian hobbyhorses, in Londen aan het Strand op nummer 377, de Johnson's pedestrian hobbyhorse riding school. Daar konden liefhebbers van de nieuwe rij sport de kunst onder deskundige leiding leren.

Dat was de eerste rijschool voor fietsers ter wereld. Ook Nederland heeft vele, vele rijscholen gehad. De acrobatiek van het rijden moest in de rijschool geleerd worden, een zaalruimte, binnenshuis dus, waar de instructeur met zijn hulpjes de edele kunst van het wielrijden onderwees. Er werd in die dagen bitter weinig aan sport gedaan en de meeste mensen waren harkerig en stijf. In de zaalruimte waren de aanwezige pilaren en ook wel de wanden voorzien van stootkussens om het vallen wat te verzachten. In de dure rijscholen droegen de leermeesters speciale uniformen. De leerling werd door de instructeur en twee helpers op de fiets gehesen en dan moest er gereden worden, aanvankelijk ondersteund door drie helpers, die het tempo geleidelijk opvoerden. Er werd daarbij gebruik gemaakt van een leren band met handgrepen waardoor de leerling goed kon worden vastgehouden. Na vier of vijf lessen was men zover dat men het ook eens buiten op een stil weggetje mocht proberen, nog steeds aan de leiband natuurlijk.

Na zo'n les of twaalf moest men het op eigen kracht proberen en was men klaar om een fiets te kunnen huren. Hoe exclusiever de rijschool, hoe aantrekkelijker het leren fietsen werd georganiseerd. Heel dure scholen hadden in de leszaal een piano staan waarop een pianist tijdens de lessen vrolijke walsen speelde. Om de moed er in te houden. Geeliefd was toen het populaire 'Tout en rosé'.

In 1869, opende H.H. Timmer die wij elders als fabrikant en handelaar tegenkomen, de eerste rijschool in Amsterdam. Op 20 maart 1869 is voor het allereerst te Amsterdam op de Schans bij de Raampoort op dezelfde plaats waar nu de Hoogere Burgerschool staat, eene manége voor het rijden op véelocipèdes en het verhuren daarvan geopend door H.H. Timmer'.

In 1898 adverteerde W.J. Wesling, importeur van Raleigh-rijwielen dat de eerste hier ter stede opgerichte school voor wielrijders nog steeds te vinden was op zijn adres Stadhouderskade 74. Vermoedelijk een advertentie die niet helemaal op waarheid berustte. Laten we ons niet mengen in deze advertentiekwestie. Maar teruggaan naar de onmisbare brandpunten voor het stimuleren en bevorderen van de schone fietskunst. Er waren verschillende scholen.

G.F. Bakels gevestigd in Krasnapolsky, Warmoesstraat 175 in Amsterdam opende zo'n rijschool in het Tolhuis over het IJ, waar men in de vele 'lommerrijke' lanen zich ongehinderd verder kon bekwamen. Hij vroeg als lesgeld tien gulden met inbegrip van het abonnement op het overzetveer.

Naast de rijscholen waar alleen rijles werd gegeven, waren er ook firma's, waar men op het gebied van fietsen letterlijk voor alles terecht kon: kopen, huren, re¬pareren, en ook leren rijden. Dat was bijvoorbeeld het geval met de in het hartje van Amsterdam gevestigde firma De Vélocipède Sport van Samuels en Co. die in 1886 hiervoor het huis Herengracht 556 kocht. Een krant bracht hierover het volgende bericht: 'Blijkens achterstaande advertentie zijn de nieuwe magazijnen met besloten oefeningsbaan van de heeren Samuels & Co. te Amsterdam thans geopend. Voor hen die zich in het kunst- en zaalrijden oefenen is deze baan een welkome gelegenheid, evenzoo kan men er tegen matige prijzen eerste klas wielers huren. Naar wij vernemen zal de heer Samuels voornamelijk machines der gunstig bekende firma Hilleman Herbert & Cooper te Coventry in magazijn houden'.

Simplex heeft sinds 1896, ook een rijschool gehad, toen deze firma de nieuwe fabriek aan de Overtoom betrok. Het publiek ging door een speciale ingang naar binnen. Met een lift werden leerlingen met hun fiets naar de derde verdieping gebracht. Daar was een grote ruimte, behoorlijk verwarmd en elektrisch verlicht met gekapitonneerde wanden, zodat, zo wordt ons verteld, een val tegen de muur volkomen pijnloos is; er waren kleedkamers voor heren en dames, wasgelegenheden, een buffet en kasten om de kleren in te bergen. Natuurlijk stonden verschillende instructeurs klaar; men kon zelfs privéles krijgen, 'als men ongestoord zijn eerste oefeningen in het bewaren van het evenwicht wil maken'. Clubs konden de zaal 's avonds huren voor het zaalrijden; daartoe waren op de planken vloer, cirkels van verschillende grootte geschilderd, zodat clubleden goed konden oefenen. Samenvattend: deze school trok wel. 'Want het leren wielrijden in zulk een fraaie en smakelijke omgeving is op zich zelf reeds een genoegen'.

Een rijschool die ook veel bekendheid genoot, was de Fongers Rijschool, Nassaukade 387, waar men tot 1922 het fietsen kon leren. Tegen die tijd waren de meeste rijscholen verdwenen. Men hoefde het fietsen niet meer speciaal in een zaal te leren; de kunst werd van vader op zoon en van moeder op dochter als vanzelfsprekend overgedragen. Zei men in het buitenland niet dat de Nederlanders op of met de fiets worden geboren? Toch bleef een instructeur van Fongers nog tot omstreeks 1936 fietsles geven, maar dat gebeurde in die jaren in het Vondelpark. Tegen het einde van de negentiende eeuw was er op dit gebied nog heel wat te beleven. Zo opende H.J.W. Hamers met vestigingen aan Nieuwendijk, Rembrandtplein en Amstel in 1897 een overdekte rijwielschool voorzien van elektrisch licht 'zoodat van 's morgens 6 uur tot 's avonds 6 uur gelegenheid zal bestaan tot het ontvangen van onderricht in het wielrijden.' Wie de opening op 7 april bijwoonde, kreeg een gratis lot voor een fiets van het type Monarch.

Een rijschool die gedurende de eeuwwisseling bekendheid kreeg was Velox. Vrolijk en Timperley deden in november 1895 van uit hun hoofdkantoor aan de Stadhouderskade een circulaire uitgaan, waarin zij meedeelden dat zij welgeteld 974 leerlingen in dat seizoen hebben gehad. Niet zonder succes. 'Tot ons leedwezen moesten enkelen der laatste leerlingen hunne lessen staken wegens de door de vele regen ongeschikt geworden toestand der baan; hierin zal echter binnen circa 3 weken zijn voorzien, door eene tijdelijke overdekking met zeilen, zoodat niet alleen den geheelen dag, doch hoogstwaarschijnlijk ook 's avonds de baan bruikbaar zal zijn'.
In 1897, richtten Vrolijk en Timperley een tijdelijke rijschool op in lokaal Vondel gelegen in de Vondelstraat waar volgens advertenties een strenge ballotage plaatsvond. In 1898 kon er door deze firma een vaste rijwielschool aan de Ruysdaelkade (Hobbemakade) worden geopend. Deze rijschool, die de naam Velox kreeg en op 27 juli 1898 feestelijk werd geopend, was voor die tijd zeer luxueus ingericht. De grote zaal had een oppervlakte van 1500 vierkante meter. De diepte van het gebouw was 50 meter; daardoor, zo vertelde men bij de opening, kon men spreken van de grootste zaal van Nederland. Architect J. Ingenohl had bij de bouw natuurlijk gerekend met de eisen te stellen aan zo'n school: garderobes en badkamer met douches; frisheid en licht waren er te vinden en niet te vergeten het gebouw was zeer stofvrij. Het enige wat misschien het gebouw Velox minder ten goede kwam, was het feit dat het wat ver buiten Amsterdam lag. Maar het werd in de pers geroemd als een school voor nieuwelingen en een hogeschool voor geoefende wielrijders. Mede doordat er minder vraag was naar fietslessen, kwam deze zaak slecht van de grond. Het gebouw werd in 1904 verkocht; er zijn daarna nogal wat plannen gemaakt voor een nieuwe bestemming. Tenslotte werd in het pand in 1912 het Zuiderbad ondergebracht. Wilt u nog andere adressen om het fietsen te leren?


Mej. Schakel, rijschool voor fietsers
De damesrijwielschool, waar privaatonderricht werd gegeven onder leiding van mejuffrouw Schakel, lid van de firma Cornelis Schakel, bondsrijwielhersteller en metaalfabrikant aan de Muidergracht 25a Amsterdam. Vergeet tot slot niet het Paleis voor Volksvlijt. Daar was door samenwerking van enkele firma's in 1895 een echt velodroom ingericht. Naast vele andere mogelijkheden, met als top het beoefenen van het zaalrijden, kon de beginneling ook daar terecht.
Bijlagen
Simplex fietsrijschool.jpg
Mej. Schakel fietsrijschool.jpg
Mej. Schakel fietsrijschool.jpg (23.89 KiB) 138 keer bekeken
Plaats reactie

Terug naar “Diversen / overige”